Kronika Montrealska » Reportaż

Rzeźby lodowe

Zbigniew Paweł Wasilewski — Mon, 28 Dec 2020 11:00:49 +0000

Miasteczko Saint-Côme, byłoby jednym z wielu dziesiątek podobnych i nie wyróżniających się miasteczek w całej prowincji Quebec, gdyby nie Festiwal Lodowy organizowany już od 35-tu lat. Początek festiwalu to 1967 rok, kiedy to mieszkańcy Saint-Come, zostali poproszeni przez komitet organizacyjny o wykonanie rzeźb lodowych na posesjach przy głównej ulicy. Pomysł tak się spodobał mieszkańcom, że powtórzono tą ideę w roku następnym.

Z roku na rok Festiwal Figur Lodowych przeżywał wzloty i upadki lecz od 2003 roku stał się stałym zimowym elementem krajobrazu tego miasteczka. Festiwal nie jest formą konkursu lecz jedynie wystawą rzeźb lodowych.

Z roku na rok wzrasta zainteresowanie tym wydarzeniem, które corocznie przyciąga ok. 80 000 turystów. Ocenia się, że przeciętnie jest eksponowanych ok. 60 rzeźb. Od kilku lat zapraszani są lodowi rzeźbiarze z różnych zakątków świata. Wydarzenie istnieje dzisiaj pod nazwą “Saint-Come en glace” i trwa podczas 2 tygodni na przełomie stycznia i lutego każdego roku.

Saint-Come jest parafią w regionie administracyjnym Lanaudiere o populacji 2200 mieszkańców, nazwaną tak na cześć Św. Kosmy i Damiana.

Podczas tego festiwalu jest okazja do degustacji typowego Kebeckiego drinka “Caribou” (pol. Łoś). Jest to melanż o dowolnej proporcji czerwonego wina i whisky z odrobiną syropu klonowego. Lecz uwaga – jest to niezwykle zdradliwy koktajl i w momencie gdy bliscy zaczynają zwracać do nas per “Ty Łosiu!”, należy niezwłocznie zaprzestać konsumpcji tej mikstury .

Zdjęcia figur lodowych pochodzą z lat poprzednich

fot. Zbigniew Wasilewski

Nikon D7000

Link do strony “Saint-Come en glace“

Indiańskie Lato

Zbigniew Paweł Wasilewski — Mon, 05 Oct 2020 04:00:58 +0000

Wyjątkowo ciepła temperatura w ciągu października wystarczyła, by wszyscy zaczęli mówić o Indiańskim Lecie. Czym rzeczywiście jest tak zwane Indiańskie Lato ? Jeżeli spojrzeć na tą nazwę z punktu widzenia historii, to pojawiła się ona pod koniec XVII wieku jako “Indian Summer” w stanie Pensylwania (USA) i dopiero potem w Kanadzie na początku XVIII wieku. Francuska populacja zamieszkująca obszary obecnej Kanady przetłumaczyła amerykański termin nazywając ten krótki okres jesiennego ocieplenia jako Indiańskie Lato ( L’Été Indien ),Lato Indian ( L’été des Indiens) lub Lato Dzikusów ( L’Été des Sauvages).W tamtych czasach bardzo często na autochtonów mówiono po prostu dzikusy. Okres jesiennego ocieplenia został skojarzony z Indianami, ponieważ były to ostatnie słoneczne dni przed surową kanadyjską zimą kiedy Indianie ze zdwojoną energią przygotowywali się do nadejścia chłodów. Dla niektórych plemion była to zbiórka ostatnich plonów rolnych lub wzmożone polowania na dziką zwierzynę, dla innych zwijanie całych letnich obozowisk nad rzekami i przenoszenie ich w głąb lądu, gdzie podczas zimy warunki do polowań były dogodniejsze. Indiańskie Lato jest fenomenem meteorologicznym, który trwa zaledwie kilka dni. Jest bardzo trudno przewidzieć z precyzją kiedy ono nastąpi i nie jest powiedziane,że Indiańskie Lato pojawi się każdego roku. Generalnie rzecz ujmując, aby mówić o Indiańskim Lecie muszą być spełnione co najmniej 3 warunki. Po pierwsze Indiańskie Lato pojawia się dopiero po pierwszych przymrozkach na przestrzeni października aż do połowy listopada. Po drugie po tych przymrozkach następuje ocieplenie, średnio około 5 stopni Celsjusza powyżej normalnej temperatury i trwa conajmniej 3 dni z rzędu. Po trzecie generalnie jest bardzo słonecznie i nie ma opadów. Indiańskie Lato jest szczególnie związane z prowincją Quebec, ponieważ istnieje tutaj olbrzymi kontrast pomiędzy okresem łagodnej jesieni oraz bardzo mroźnej i srogiej zimy, która czasami nadchodzi niespodziewanie z dnia na dzień. Przed nadejściem zimy po całej prowincji rozlewają się mieniące się wszystkimi kolorami liście. Na wzgórzach, pagórkach i w parkach odbiją swą symfonię kolorów w taflach jezior i stawów pełnych kaczek i gęsi gotowych do odlotu na południe.

Rzecz ma się tak samo z zimą kanadyjską, która z reguły nie jest podobna jedna do drugiej, nie wiadomo nigdy kiedy nadejdzie, jak długo będzie trwać oraz ile spadnie śniegu co sprawia, że każdego roku zaskakuje miliony Kanadyjczyków. Najlepiej obrazuje znajomość kanadyjskiej zimy ten dowcip z długą siwą brodą;

Indianie pytają nowego wodza, czy nadchodząca zima będzie mroźna czy łagodna. Młody wódz nie miał okazji poznać sekretów swoich przodków, więc na wszelki wypadek radzi gromadzić drewno na opał, po czym w sekrecie dzwoni do instytutu meteorologii.
– Halo! Czy tegoroczna zima będzie mroźna? – pyta.
– Na to wygląda – słyszy w odpowiedzi, zatem każe członkom swego plemienia zebrać jeszcze więcej opału.
Po tygodniu znów sytuacja sie powtarza zatem znowu dzwoni:
– Czy faktycznie zanosi się na mroźną zimę? – pyta.
– Oh, bez wątpienia!
Wódz każe członkom plemienia zebrać tyle drewna, ile tylko się da. Trzy dni później jeszcze raz dzwoni do instytutu meteorologii.
– Ale jesteście pewni z tą zimą? – pyta zaniepokojony.
– To będzie zima stulecia – pada sucho odpowiedź.
– Lecz skąd ta pewność?
– No, bo zaobserwowaliśmy że Indianie już od dwóch tygodni zbierają drewno na opał jak obłąkani !!!

Zdjęcia pochodzą z Parku du Grand-Coteau w miejscowości Mascouche, region Lanaudiere.

Autor: Zbigniew Wasilewski

Fot: Zbigniew Wasilewski

Boso ale w ostrygach

Zbigniew Paweł Wasilewski — Fri, 02 Oct 2020 16:00:11 +0000

Od wieków ostrygi są wyszukanym daniem smakoszy dobrej kuchni oraz romantyków. Ostryga od czasów antycznych uchodzi za afrodyzjaka. Termin ten pochodzi z czasów mitologii greckiej ,kiedy to według podań tejże Afrodyta wyłoniła się z fal morskich w na muszli ostrygi. Grecka bogini Afrodyta uchodziła za najbardziej urodziwą z antycznych bogiń i była uosobieniem miłości,piękna,kwiatów,pożądania i płodności. Rzymscy cesarze uchodzili za wielkich amatorów ostryg,Casanova,słynny włoski uwodziciel rozpoczynał kolację kilkoma tuzinami ostryg,do wybitnych smakoszy tego owoca morza należał również król Francji Ludwik XIV.

Jean-Francois de Troy; Śniadanie z Ostrygami (fr: Le Déjeuner d’huîtres )

Sposób jedzenia ostryg może początkowo nastręczyć nam nieco trudności, jednak nie jest to wcale takie trudne. Najczęściej mięso ostryg zjada się na surowo. Można oczywiście poddać je obróbce termicznej (gotowanie, grillowanie, smażenie), jednak stracą swój niepowtarzalny smak i aromat. Ostrygi posiadają wiele wartości odżywczych, są źrodłem białka, witamin i soli mineralnych. Przyczyniają się też do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Najpopularniejszym sposobem serwowania tych owoców morza jest podanie ich surowych na półmisku, z dodatkiem soku z cytryny i odrobiną pieprzu. Po przełożeniu ostrygi z półmiska na talerz (można to zrobić bez użucia sztućców), należy otworzyć muszlę widelcem do ostryg. Samo otwieranie muszli wymaga wprawy i nieco sprytu – uważajmy, aby się nie skaleczyć. Często ostrygi podawane są już w otwartych muszlach, co nieco ułatwi nam jedzenie. W zależności od upodobań – można skropić owoc morza sokiem z cytryny lub doprawić np. solą i pieprzem.

John Singer Sargent; Poławiacze Ostryg

Owoce morza są niezwykle cenione nie tylko ze względu na swoje walory smakowe, ale także wartości odżywcze i zdrowotne. Morskie stworzenia są znakomitym źródłem białka i witamin, zwłaszcza witaminy B12, oraz mikroelementów takich jak fluor, selen oraz jod, a także cynk i żelazo. Ponadto wszelkie jadalne mięczaki i skorupiaki zaopatrują ludzki organizm w nienasycone kwasy tłuszczowe omega 3, które są jednym z budulców tkanki mózgowej oraz odgrywają ważną rolę w syntezie hormonów – np. dopaminy, zwanej hormonem szczęścia.

Kanadyjczycy mają możliwość spożywania ostryg przez 12 miesięcy w roku ze względu na ich hodowlę. Najlepszym okresem na ich zbiory jeżeli chodzi o jakość jest jesień aż do połowy listopada. Najlepsze ostrygi można nabyć w sklepach rybnych w cenie od dolara wzwyż za sztukę. Te najlepszej jakości należy spożywać popijając szampanem lub białym winem. Kanadyjczycy z uboższym portfelem mogą również zaopatrywać się w supermarketach w ostrygi trzeciej kategorii gdzie cena jest znacznie niższa ponieważ za tuzin trzeba zapłacić już tylko 4-6 dolarów. Jeżeli po takim wydatku nie wystarczy już na butelkę szampana to równie dobrze taka ostryga smakuje przy piwie,które w Kanadzie uchodzi jako szampan ubogich

Ostrygi kanadyjskie są hodowane w Kolumbi Brytyjskiej,na Wyspie Księcia Edwarda w Nowej Szkocji i w Nowym Brunszwiku. Odmiana kusshi z Kolumbii Brytyjskiej oraz ostryga z Malpeque z Wyspy Księcia Edwarda są najbardziej znanymi i poszukiwanymi ostrygami w Kanadzie.

Talerz świeżych ostryg oprószonych drobno posiekaną pietruszką z dodatkiem soku cytrynowego….

tworzą idealną całość uczty przy kuflu jasnego pełnego braci Norbertanów z belgijskiego opactwa w Leffe. Bon appetit

Autor:Zbigniew Wasilewski

zdjęcia:internet

Góra Świętego Hilarego w kolorze dojrzałej dyni

Zbigniew Paweł Wasilewski — Wed, 30 Sep 2020 03:42:44 +0000

Góra Św. Hilarego ( fr: Mont St-Hilaire) jest jedną z 8 gór (a raczej wzgórz ze względu na swoją niewielką relatywnie wysokość ) w dolinie rzeki Św. Wawrzyńca. Znajduje się w odległości ok. 40 km. na południowy wschód od Montrealu. U podnóża tego wzniesienia terenu znajduje się malownicze miasteczko o tej samej nazwie, która ma upamiętniać Św. Hilarego z Poitiers, jednego z Ojców Kościoła. Atrakcyjność tego zakątka Quebeku wynika z wielu elementów; bliski dystans do metropolii montrealskiej, liczne sady, malownicze krajobrazy oraz rezerwat biosfery, którym praktycznie jest cała góra. Wstęp do tego parku przyrody dostępny jest w ciągu całego roku. W najpiękniejsze weekendy park może przyjąć między 7-8 000 turystów. Ostatnie jesienne dni, szlaki turystyczne na tej górze są przepełnione, czasami jest wręcz tłoczno na najbardziej atrakcyjnych szlakach. Góra w tych dniach, które można śmiało określić Indiańskim Latem ze względu na łagodną pogodę zmieniła całkowicie kolor z zielonego na pomarańczowy. Jeszcze tylko kilka cennych kolorowych dni a potem już tylko kanadyjska biel…

Jezioro Hertel
Ścieżka do lasu

Docelowy punkt eskapady; szczyt o nazwie Głowa Cukru skąd można dojrzeć Stadion Olimpijski oraz drapacze chmur w centrum Montrealu.

Autor: Zbigniew Wasilewski

Fot: Zbigniew Wasilewski

Henryk Wójcik (1947-2018)

Zbigniew Paweł Wasilewski — Fri, 07 Dec 2018 21:48:32 +0000

Polonia montrealska pożegnała Henryka Wójcika w piątek 07 grudnia 2018 na uroczystej mszy pogrzebowej w kościele Matki Boskiej Częstochowskiej. Wieloletni działacz społeczny, bardzo znany i ceniony w montrealskiej społeczności polonijnej odszedł do domu Pana po ciężkiej chorobie w niedzielę 02-12-2018 roku. Na mszy pogrzebowej licznie pojawili się członkowie organizacji polonijnych, przyjaciele oraz był obecny konsul RP w Montrealu pan Dariusz Wiśniewski.

Mszę celebrował OFM , Józef Błaszak, Kustosz kustodii kanadyjskiej zakonu franciszkanów.

Pożegnalną mowę wygłosiła Janete Adamowski, Pełniąca Obowiązki Prezesa Polsko Kanadyjskiego Towarzystwa Wzajemnej Pomocy w grupie II-X.

Konsul Generalny Rzeczpospolitej Polskiej w Montrealu, pan Dariusz Wiśniewski

Sztandary PKTWP , jednej z najstarszych i najliczniejszych polonijnych organizacji w Kanadzie.

Prezes Kongresu Polonii Kanayjskiej okręg Quebek, pani Maria Palczak.

Edward Śliz, bliski przyjaciel śp. Henryka Wójcika, oraz wieloletni prezes Kongresu Poloniii Kanadyjskiej okręg Quebek oraz Towarzystwa Białego Orła.

HENRYK WÓJCIK 1947-2018. fot. J. Adamowski

Mowa pożegnalna:

Henryk Wójcik Urodził się w 1947 w Boguszowie koło Wałbrzycha. Do Montrealu przybył w 1977 roku w wieku 30-tu lat i jeszcze tego samego roku na jesieni we wrześniu za zachętą brata Jana przystąpił jako członek do pracy społecznej w Grupie X Polsko-Kanadyjskiego Towarzystwa Wzajemnej Pomocy przy ul. Belair.

W drugiej połowie lat 90-ych został prezesem grupy X tego towarzystwa, które to stanowisko piastował do końca. W 2008 roku został wybrany na stanowisko Prezesa Zarządu Centralnego Polsko Kanadyjskiego Towarzystwa Wzajemnej Pomocy skupiającego najliczniejszą polonijną organizację w prowincji Quebek. Wiosną tego roku podczas wyborów do zarządu Centralnego PKTWP Henryk z powodu choroby wycofał swoją kandydaturę. Podczas wyborów tegorocznych Henryk Wójcik otrzymał tytuł Honorowego Prezesa PKTWP. Nasz Prezes Honorowy nie poprzestał nigdy swojej działalności społecznej, której pozostał wierny i oddany do końca swoich dni.

Francuski pisarz, noblista, Albert Camus uważany za najwybitniejszego intelektualistę XX wieku zauważył, że : Cytuję { Wielkość człowieka polega na jego postanowieniu by być silniejszym niż warunki czasu i życia} Ten cytat w sposób doskonały definiuje wielkość Henryka Wójcika. Henryk intuicyjnie wyczuwał potrzebę skupiania i spotykania się w polskim gronie na obczyżnie, intuicyjnie wyczuwał potrzebę manifestacji polskiego patriotyzmu bez względu na miejsce zamieszkania. Prezes Wójcik był niezwykle czuły na krzewienie polskości, na wszystko co polskie; na tradycję, dumę narodową, historię Polski, na młode pokolenie polonijne, harcerstwo, polonijne szkolnictwo. Poza tym był osobowością niezwykle przyjaźnie nastawioną do wszystkich, o wielkim poczuciu humoru i doskonałym mediatorem w sprawach konfliktowych. Był człowiekiem honoru, wiernym przyjacielem , społecznikiem oddanym bez końca sprawie najwyższej , czyli ukochanej Rzeczpospolitej.

Szanowny Prezesie Henryku, drogi bracie, przyjacielu, kolego, żegnamy ciebie dzisiaj z wielkim żalem, z wielkim bólem i pragniemy okazać Ci naszą wdzięczność, nasze przywiązanie do Polonii kanadyjskiej i przywiązanie do naszej polonijnej wrażliwości. Jeszcze Polska nie zginęła kiedy my żyjemy. Odpoczywaj w pokoju wiekuistym

Fot:Zbigniew Wasilewski

Opracował: Zbigniew Wasilewski

Milczenie Gęsi

Zbigniew Paweł Wasilewski — Wed, 05 Dec 2018 16:05:43 +0000

Wraz z nastaniem pierwszych chłodów w Kanadzie oczy i uwaga konsumentów jest w wielkiej mierze skupiona na ciepłej odzieży chroniącej przed przenikliwym zimnem. Producenci największych i uznanych marek odzieży zimowej przyciągają klientelę nie tylko najmodniejszym krojem czy też kolorami odzieży lecz również materiałami z jakiego daną odzież wykonano. Współczesne technologie pozwalają na produkcję bardzo skutecznych materiałów izolujących i chroniących przed przenikliwymi mrozami nawet w najbardziej skrajnych arktycznych warunkach. Pomimo tego ,że materiały izolacyjne do szycia kurtek zimowych są sprawdzone i udowodnione przez najlepsze laboratoria na świecie o ich skuteczności to jednak producenci kurtek puchowych twierdzą, że natury nie da się podrobić. Do szycia kurtek puchowych najlepszym puchem okazuje się puch pochodzący od gęsi. Puch gęsi jest również wykorzystywany do produkcji śpiworów czy też kołder zatem zapotrzebowanie na ten produkt jest niezwykle wysoki.

Producenci najbardziej modnych marek odzieży zimowej w Kanadzie takich jak Canadian Goose czy też North Face,którzy wykorzystują gęsi puch jako materiał izolacyjny do swoich artykułów nie są w stanie jednoznacznie wskazać żródła skąd pochodzi używany przez nich ten poszukiwany naturalny materiał izolacyjny. Stowarzyszenia obrońców zwierząt na całym świecie starają się wszelkimi środkami zdemaskować sposób w jaki ten materiał jest pozyskiwany. Puch od zamierzchłych czasów był doceniany przez ludy zamieszkujące nordyckie tereny na całej Ziemi. Odbywało się to przy pomocy tak zwanego podskubywania gęsi w okresie gdy te ptaki zmieniały upierzenie i gubiły cenny puch. Oczywiście w dawnych czasach gdy ludność doceniała walory gęsi jako ptaka domowego,który dostarczał pożywienia w postaci mięsa oraz gwarantował komfortowe przetrwanie najsroższych chłodów, podskubywanie gęsi odbywało się z szacunkiem dla tego ptaka, bez przynoszenia mu szkody na zdrowiu ani zadawania mu cierpienia. Rzecz ma się zupełnie inaczej w naszych nowoczesnych czasach;

Powyższe zdjęcia nie są najlepszej jakości ponieważ po pierwsze nie przynoszą absolutnie chluby hodowcom tych gęsi, po drugie przeważnie zostały zrobione z ukrycia bez ich zgody. Dawniejsze podskubywanie gęsi zamieniło się w obecnych czasach w dosłowne obdzieranie z pierza bez zadawania sobie troski o ból jaki ten proceder może zadawać ani o chłód na jaki skazują hodowcy gęsi pozbawiając je naturalnej ochrony przed zimnem. Weterynarze są zgodni co do jednego i podają jako przykład aby uzmysłowić istocie rozumnej jakim się chlubi być człowiek, że ból zadawany w ten sposób jest porównywalny do rwania żywcem włosów z głowy tej tak zwanej istocie rozumnej,czyli człowiekowi. Ludzka próżność i zaślepienie w pogoni za pieniądzem doprowadziła nawet do skonstruowania przez istotę rozumną maszyny do obdzierania gęsi z puchu. Jest to coś w rodzaju wielkiego odkurzacza z całą masą sadystycznie przemyślanych grzebieni do której wkłada się żywą gęś na kilka minut aby obdartą z pierza i ogłuszoną wypuścić na wolność by mogła odnowić upierzenie i ponownie po kilku miesiącach powtórzyć ten bestialski proceder. Unia Europejska wprowadziła bardzo rygorystyczny regulamin pozyskiwania gęsiego puchu i karze srogo wszystkich producentów nie przestrzegających obecnych wymogów. Pozostaje jednakże bardzo wiele miejsc na naszej planecie gdzie gęsi są traktowane zaiste w haniebny sposób.

Zatem gdy już będziemy ubrani w taką piękną kurteczkę podbijaną gęsim puchem w komfortowym cieple zawdzięczanym gęsiom:i gdy poczujemy uczucia wyższe litując się nad tym biednym gąsiątkiem trzęsącym się z zimna :

…to zastanówmy się… ponieważ być może popieramy znęcanie się nad nim samym gdy już dorośnie. I tutaj właśnie monstrualne koło absurdu się zamyka.

Autor: Zbigniew Wasilewski

Grafika:materiały prasowe

Mega przygoda w parku Omega

Zbigniew Paweł Wasilewski — Tue, 19 Jun 2018 03:00:09 +0000

Park Omega znajduje się w miejscowości Montebello w połowie drogi między Gatineau i Montrealem. Został założony w 1991 roku przez kilku pasjonatów flory i fauny. Park, który urzeka już tylko i wyłącznie dziewiczą oraz malowniczą naturą, skupia w środowisku naturalnym wiele gatunków przedstawicieli fauny kanadyjskiej oraz kilku przedstawicieli z Europy. Większość zwierzyny jest na wolności i przechadza się w wyznaczonych sektorach. Wizyta tego parku odbywa się jadąc samochodem. Długość trasy to ok. 12 kilometrów. Można dokarmiać zwierzęta marchewkami nabytymi w sklepiku z pamiątkami na terenie parku. Istnieje jeden sektor ,który można zwiedzać pieszo oraz kilka sektorów przygotowanych na piknik. Zwierzęta drapieżne takie jak kojoty,wilki,lisy,niedźwiedzie i in. są odizolowane specjalną siatką pod prądem. Ze względu na bezpieczeństwo właściciele parku zalecają ostrożną i wolną jazdę samochodem z lekko tylko uchyloną szybą w celu podania marchewki. Nie należy wychodzić z auta ani się z niego wychylać. Dokarmianie bizonów jest całkowicie zakazane. Na terenie parku jest również stara farma z odrestaurowanym, oryginalnym,drewnianym domem z XIX wieku. Poniżej kilka tylko migawek z tej mega wyprawy

Jeżeli ktoś nie rozumie dlaczego należy jechać samochodem z lekko uchyloną szybą, to bardzo szybko to pojmie zaraz przy pierwszym spotkaniu z samicą wapiti,efekt;dziesięciokilogramowy łeb w środku samochodu,poślinione spodnie,oblizana kierownica i chwilowa panika

Reporterska ekipa Kroniki Montrealskiej wykazała się jednak wielkim opanowaniem. Jedynym skutecznym sposobem na pozbycie się ogromnego łba ze środka samochodu okazało się błyskawiczne załadowanie ciekawskiej mordy jedną dorodną marchewką

Stara farma…

Szef reporterów Kroniki Montrealskiej po nakarmieniu danieli odliczył palce u swojej ręki i ku swojemu zadowoleniu stwierdził,że palców mu się ostało pięć

Kaczka jaka jest, każdy dobrze widzi

Park od chwili założenia cieszy się coraz to większą popularnością. Jest otwarty przez okrągły rok bez wyjątku na święta lub złą pogodę. Od 2009 roku szacuje się,że ten park odwiedza corocznie ponad 100 000 osób.

Adres:Route 323 nord, Montebello,
Québec JOV 1LO

Autor:Z.P.Wasilewski

fot:Z.P.Wasilewski

Christo Stefanoff- zapomniany mistrz światła i koloru

Zbigniew Paweł Wasilewski — Fri, 06 Apr 2018 21:06:37 +0000

W kanadyjskiej prowincji Quebek, znajduje się miasteczko Val David otoczone malowniczymi Górami Laurentyńskimi. W miasteczku tym pozostała nietknięta zębem czasu Galeria Sztuki zdumiewająca i zaskakująca swoim bogactwem artystycznym. Galeria została założona przez Christo Stefanof w 1960 roku i po śmierci tego artysty w 1966 r. zamknięta na cztery spusty przez wdowę Irenę Pludowską aż do wczesnych lat XXI wieku. Irena i Christo Stefanoff przybyli do Quebeku z Holandii w 1952 roku gdzie przebywali od końca II Wojny Światowej. Christo Stefanoff ( 1898 Bułgaria-1966 Kanada) zaczął swoją karierę malarską już w latach międzywojennych i wystawiał z wielkim sukcesem swoje prace w wielu słynnych galeriach sztuki w Europie. Wiele znamienitych osobistości z tamtego okresu pozowało mu do portretów, warto wymienić m.in. takich jak: królowa holenderska Wilhelmina, Benito Mussolini, Prezydent Hiszpanii Niceto Zamora, Prezydent Szwajcarii Giuseppe Motta, poeta Rabindranath Tagore, Greta Garbo i wiele, wiele innych. Po raz pierwszy prof. Stefanoff wystawiał swoje prace w 1935 w Łodzi. Oczarowany polskimi pejzażami, zaintrygowany polską historią, polską sztuką postanawia stać się częścią tej wzruszającej go polskości. Jego zachwyt nie poprzestaje jednak tylko nad elementami polskimi, które już wymieniłem ponieważ zakochuje się w pięknej polskiej pannie, Irenie Pludowskiej i żeni się z nią w 1937 r.

Królowa holenderska Wilhelmina

Stefanoff. Portret żony, Ireny Pludowskiej

Okres II Wojny Światowej rozdziela Irenę od swojego bułgarskiego męża. Christo praktycznie całą wojnę spędził w niewoli. W 1944 został osadzony w obozie koncentracyjnym Gross-Rossen, następnie przeniesiony do obozu Nordhausen-Dora by ostatecznie zostać wyzwolonym w 1945 z obozu Bergen-Belsen. Stefanoff był więziony przez Niemców w obozach koncentracyjnych za przynależność do Żegoty, polskiej humanitarnej organizacji podziemnej działającej w latach 1942-1945, jako organ polskiego rządu na uchodźstwie, której zadaniem było organizowanie pomocy dla Żydów w gettach oraz poza nimi. Za pomoc Żydom okupacyjne władze niemieckie przewidywały karę śmierci.

Stefanoff. Obóz koncentracyjny

Para Stefanoff odnajduje się po wojnie i decydują się na pobyt w Holandii, gdzie Christo tworzy sceny batalistyczne. Jego obraz Monte Cassino został zakupiony przez Miasto Bredę i wisi w Hallu Ratusza. Inny obraz Stefanoffa Comrades in Arms został podarowany królowej Wilhelminie z okazji 50 rocznicy jej koronacji. Obraz przedstawia polskich i holenderskich żołnierzy wyzwalających tereny Holandii. Warto nadmienić, że to właśnie Pierwsza Polska Dywizja Pancerna pod dowództwem gen. Stanisława Maczka wyzwoliła holenderskie miasto Bredę. Christo Stefanoff w 1947 założył w Bredzie Polskie Towarzystwo Katolickie, której przewodniczył w randze Prezesa.

Stefanoff, akwarela: gen. Anders na tle Monte Cassino

Stefanoff, akwarela: polski żołnierz zdobywający wzgórze Monte Cassino

Christo Stefanoff wraz z żoną Ireną osiedlają się w Kanadzie w 1952 roku. Wybierają malownicze tereny Gór Laurentyńskich, które stają się inspiracją dla artysty. Od samego początku pobytu w Kanadzie artysta jest niezwykle aktywny, wystawia swoje prace i uzyskuje same pochwały. Został wybrany do rekonstrukcji zniszczonej Panoramy “Jerusalem” przy katedrze w Ste-Anne-de-Beaupré. Był uznanym portrecistą, malował takie osobistości w Quebeku jak Kardynał Paul-Emile Leger, Gubernator Generalny Kanady R. Morton, znany biznesmen Samuel Bronfman, ostatni przedwojenny Konsul Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Montrealu, Tadeusz Brzeziński i wiele innych.

Portret Kardynała Leger

Christo Stefanoff oprócz swojej sztuki przywiózł do Kanady nieznaną wówczas technikę malowania nie pędzlem lecz… szpachelką malarską. Wszystkie jego obrazy są malowane tą techniką co daje dodatkowy efekt trójwymiarowości. Jest uznawany za mistrza doskonale operującego światłem i kolorami. Bez cienia wątpliwości można stwierdzić, że inspiracją dla niego byli tacy wielcy poprzednicy jak Van Gogh oraz Rembrand.

Powyżej trzy przykłady sztuki sakralnej.

Tryptyk Powstanie Warszawskie

Pejzaże

Autoportret

Wizja Stefanoffa jego ostatnich dni ziemskiego bytowania

Wnętrze galerii

Spośród wielu niedokończonych dzieł, jakie pozostały po smierci Stefanoffa pozostał ten projekt Centrum Kulturalnego w Val David. Centrum miało być złożone z galerii sztuki, kapliczki, rotundy wystawowo-wykładowej, 20 domków z wszelkimi wygodami dla studentów sztuk plastycznych oraz muszli koncertowej na wolnym powietrzu. Obecny zbiór dzieł Stefanoffa znajduje się w zbudowanym budynku na pierwszym planie. Zasoby tej galerii to około stu skończonych prac, dokumentacja oraz studio malarza w stanie, w jakim zaprzestał swoją działalność. Na parterze znajduje się część mieszkalna. Właścicielem galerii jest pan Robert Pludowski, siostrzeniec żony Christo Stefanoffa Ireny Pludowskiej. Robert Pludowski jest również artystą malarzem, adeptem swojego wujka i tworzy swoje dzieła tą samą techniką nakładania farby na kanwę ,czyli za pomocą szpachelki malarskiej.

Christo Stefanoff pozostawił bardzo trwały i solidny ślad swojej artystycznej twórczości dla dziedzictwa kulturalnego Polonii montrealskiej. W kościele parafialnym Św. Trójcy, przy ulicy Centre 1660 Stefanoff jest autorem 17 witraży malowanych , zdobiących kościół wieloma polskimi akcentami. W niezwykle pięknych i bogatych kolorach widnieje Matka Boska Częstochowska na tle jasnogórskiego klasztoru, dalej Matka Boska Kozielska na tle ruin Monte Cassino, ks. Ignacy Skorupka z krzyżem w ręku na czele polskich żołnierzy walczących z bolszewikami, witraż z arcybiskupem wileńskim Janem Cieplakiem, serię okien witrażowych rozpoczyna Trójca Św. Apsyda kościoła pod wezwaniem Św. Trójcy jest udekorowana wieloma polichromiami postaci świętych również wykonanych przez Christo Stefanoffa.

W tym roku 06 kwietnia 2018 mija 120 rocznica urodzin tego wielkiego artysty. Christo Stefanoff zmarł 8 marca 1966 roku i został pochowany na cmentarzu Cote-des-Neiges w Montrealu obok sekcji Polskiej Fundacji Społeczno-Kulturalnej. Jego żona Zofia zmarła 41 lat później w 2005 i zgodnie z jej ostatnią wolą została złożona do grobu swojego męża.

Grób Ireny i Christo Stefanoff na cmentarzu Cote des Neiges w Montrealu.

W niedzielę 08 kwietnia 2018 roku o godz. 14:00 jest zorganizowana Akademia z okazji 120 urodzin Christo Stefanoff. Z tej okazji Galeria-Muzeum będzie otwarta dla szerokiej publiczności.Wstęp jest bezpłatny. Wydarzenie to jest doskonałą okazją do zwiedzenia galerii, zapoznania się z twórczością Mistrza Stefanoff oraz obejrzenie pracowni Christo Stefanoff w stanie nietkniętym, w takim jakie pozostawił po swojej przedwczesnej śmierci. Dodatkową atrakcją będzie możliwość obejrzenia dzieł sztuki bratanka a zarazem ucznia wielkiego Mistrza Stefanoff. Robert Pludowski udostępni również swoje prace dla zwiedzających. Podczas Akademii będą rozlosowane 3 oryginalne litografie Christo Stefanoff w oprawie. Serdecznie zapraszamy.

Adres: 1060, 10e Rang, Val David, Qc J0T 2N0

Autor: Zbigniew Wasilewski

Fot: Zbigniew Wasilewski

Wielkanoc w Domu Seniora

Zbigniew Paweł Wasilewski — Sun, 25 Mar 2018 16:51:27 +0000

W sobotę 24 marca 2018 uczniowie z montrealskiego Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Konsulacie RP w Montrealu złożyli wizytę w polskim Domu Seniora. Odwiedziny polonijnej młodzieży połączone były z małym programem artystycznym przedstawionym polskim seniorom zamieszkałym w Ognisku Polskiego Instytutu Dobroczynności im. Marii Skłodowskiej-Curie, popularnie zwanym polską rezydencją seniora. Po recytacji polskiej poezji, dzieci z polskiej szkoły wręczyły własnoręcznie przygotowane kartki wielkanocne wszystkim obecnym na spotkaniu seniorom. Poniżej fotoreportaż z tej uroczystości.

Stołówka

Tablica pamiątkowa poświęcona pierwszemu lekarzowi naczelnemu instytutu dr. Franciszkowi Kozłowskiemu

Dekoracje w języku polskim na korytarzach

Wejście do Domu Seniora

Polski personel

Autor: Zbigniew Wasilewski

Fot: Zbigniew Wasilewski

Gęsie pipki i długi lot do punktu lęgu

Zbigniew Paweł Wasilewski — Sat, 24 Mar 2018 06:15:06 +0000

Jak się mają gęsie pipki do długiego gęsiego lotu ? A jak się ma piernik do Torunia, albo wiatrak do Don Kichota? W dalszej części dowiemy się jaki jest wspólny wykładnik tego gęsiego wykładu…

Wiosną nad Montrealem przelatują tysiące gęsich kluczy, powracających z południa i zmierzających na odległą kanadyjską północ, gdzie co roku spędzą lato w sprzyjających im warunkach atmosferycznych.

Trasa jaką te ptaki muszą pokonać aby dotrzeć do punktu lęgu wynosi ok. 5000 km. Jest to dystans od Karoliny Południowej aż do kanadyjskich terenów arktycznych. Z całej kanadyjskiej populacji białej gęsi, oszacowanej na jakieś 5 000 000 sztuk, aż 1 500 000 podróżuje przez prowincję Quebek. Pierwszym miejscem postoju, po prawie 900 kilometrach lotu z Południowej Karoliny, jest wioska La Baie du Febvre w pobliżu miasta Trois Rivieres.

Jest to miejsce idealnie nadające się na postój w dalszą drogę na północ. Rozległe łąki na mokradłach, oferują pożywienie oraz naturalną wodną ochronę przed drapieżnikami. Gęsi zatrzymują się na kilka dni w celu nabrania sił oraz zebrania wystarczających zapasów tłuszczu pozwalających im na dalszy etap w ich podróży.

Pomimo tego, że jest to przede wszystkim zagęszczenie białej gęsi, to zaobserwować można również szarą gęś kanadyjską inaczej zwaną berniklą.

W Quebeku ten ptak jest nazywany białą gęsią lub gęsią śniegową. Właściwą nazwą jest Śnieżyca Wielka (łac; Chen caerulescens atlantica).

Klucze bernikli kanadyjskiej.

Śnieżyca wielka waży przeciętnie ok. 2,8 kg, rozpiętość skrzydeł dochodzi do 1,5 metra, a żyje około lat 8. Samica i samiec są identyczne w wyglądzie – upierzenie jest całe białe, za wyjątkiem końcówek skrzydeł koloru czarnego, dzioby i łapy są koloru różowego.

Osobniki Śnieżycy Wielkiej formują pary na całe życie.

W miejscowości La Baie du Febvre jest punkt obserwacyjny w formie molo wchodzącego w głąb mokradeł pozwalający na bliższe przyjrzenie się temu fenomenalnemu widowisku.

Z reguły ptactwo jest spokojne i spędza czas na na mokradłach skubiąc korzonki roślin.

Przelatujący nieopodal helikopter, swoim hałasem wzbudził popłoch wśród gęsi, ku ogólnej uciesze turystów, ponieważ ich chmara zakryła dosłownie całe niebo.

Miłośnicy natury z aparatami fotograficznymi na bezkrwawych łowach.

Słoneczne i bezchmurne niebo znaczone gęsimi kluczami.

Polowanie i sprzedaż produktów z tej gęsi jest zabronione w Quebeku. Mimo tego, że gęsina jest raczej mało popularna w Kanadzie, to można spotkać w sprzedaży gęś hodowlaną. Szczególnie Francuzi bardzo sobie cenią pasztet z gęsiej wątróbki, uchodzący za prawdziwy rarytas serwowany z najwykwintniejszymi winami.

Przy poszukiwaniu materiałów do niniejszego reportażu wpadłem na przepis potrawy z gęsiny w polskiej tradycji kulinarnej.

Gęsie pipki – bo tak frywolnie nazywa się ta potrawa - jest bardzo prostym daniem z gęsich żołądków, cebuli i przypraw.

Kuchnia: żydowska

Czas przygotowania: ok.120 min.

Składniki:
żołądki gęsie lub indycze (500 g)
cebula (500 g)
czosnek (2-4 ząbki)
gęsi lub kaczy tłuszcz (ewentualnie oliwa)

Przyprawy do smaku:
sól
pieprz
curry

Żołądki sparzyć kilkakrotnie przelewając je wrzątkiem na sitku 3 – 4 razy). Podsmażyć cebulę, do podsmażonej cebuli wycisnąć kilka ząbków czosnku (zależnie od upodobania). Do tego dodajemy żołądki, całość dokładnie mieszamy i dodajemy trochę wody. Doprawiamy do smaku solą, pieprzem i curry. Ponownie mieszamy i przykrywamy naczynie pokrywką. Dusimy ok. 1,5 godziny, kontrolując czy woda nie wyparowała. Następnie zdejmujemy garnek z gazu i wkładamy go do piekarnika na 20 minut.

Gęsie pipki i gęsi pipek to dwie różne potrawy żydowskiej kuchni. W Galicji były to właśnie duszone żołądki, w Kongresówce – nadziewane podrobami gęsie szyje. I stąd te intrygujące pipki – oznaczające w jidisz tyle co „rurki” pochodzące od niemieckiego Pfeifen.

Życzę udanych wrażeń ornitologicznych tudzież gastronomicznych.

Autor: Zbigniew Wasilewski

Fot: Zbigniew Wasilewski