Liliana Komorowska, doskonale znana w Montrealu wybitna artystka, aktorka o światowej karierze, producentka filmowa, działaczka społeczna. Liliana jest założycielką i prezeską Fundacji Liliana Komorowska dla Sztuki. W obecnym zarządzie Kongresu Polonii Kanadyjskiej okręg Quebec, pani Liliana Komorowska obejmuje funkcję Przewodniczącej Komisji d.s. Kultury. Liliana od 5 lat prowadzi z wielkim sukcesem Salon Poezji w Montrealu. Oprócz tego Liliana Komorowska jest zaangażowana w wielu projektach i festiwalach międzynarodowych związanych z filmem. Zdjęcie Liliany Komorowskiej pochodzi ze spotkania bożonarodzeniowego w konsulacie Rzeczypospolitej Polskiej w Montrealu z grudnia 2013

Edward Domański z żoną Hanną podczas tegorocznego grzybobrania. Maestro Eduardo jest z wykształcenia oboistą, kompozytorem i dyrygentem. W latach 70-80 ubiegłego wieku Maestro Eduardo doszedł do szczytów kariery kompozytora, dyrygenta i szefa orkiesty na szczeblu narodowym w Wenezueli. Jest autorem Requiem dla Boliwara, jedynego skomponowanego do dzisiaj dzieła temu bohaterowi 5 krajów Ameryki Południowej. Edward, obecnie jest na zasłużonej emeryturze, jest organistą w kościele Św. Michała, jest założycielem i dyrektorem chóru międzynarodowego Universalis. Obydwoje, Edward i Hania mieszkają w Rigaud, są miłośnikami natury z którą żyją w perfekcyjnej symbiozie.

Kongres Polonii Kanadyjskiej powstał w 1944 roku. Jest naczelną organizacją polonijną w Kanadzie skupiającą ponad 250 organizacji. KPK ogręg Quebek skupia 28 organizacji polonijnych. Główne cele KPK to: reprezentowanie Polonii kanadyjskiej, obrona interesów Polonii kanadyjskiej, koordynacja i popieranie prac organizacji polonijnych, krzewienie, pogłębianie i szerzenie kultury polskiej, pomoc imigrantom polskim, wspieranie polonijnych organizacji młodzieżowych, troska o prawa i obrona dobrego imienia narodu polskiego, utrzymywanie łączności z narodem polskim.

Opracował: Zbigniew Wasilewski

grafika: materiały prasowe

Fot: Zbigniew Wasilewski

Fot. E. Domański

Jako solista koncertował z orkiestrami symfonicznymi w Poznaniu i w Gdańsku, a ze swoim Triem Stroikowym koncertował w wielu miastach Europy. Następnie przez szereg lat działał w Wenezueli na wielu płaszczyznach sztuki muzycznej. Był tam oboistą oraz dyrygentem gościnnym Orkiestry Symfonicznej w Maracaibo, szefem chóru w prowincji Zulia i dyrektorem artystycznym festiwalu,,El Zulia Canta”, dyrektorem generalnym Centrum Muzycznego ,,Lamas” i profesorem Uniwersytetu Belloso Chacin w Maracaibo.
W 1987 roku osiedlił się w Kanadzie. W swojej twórczości szczególne zamiłowanie wykazuje do muzyki wokalnej. Od najmłodszych lat kierował chórami młodzieżowymi w Poznaniu i Warszawie. Obecnie jest szefem zespołu ,,Ensemble Vocal Universalis.’’
Wcześniej prowadził też ,,Ensemble International de Montreal”-grupę wokalną z którą odbył m.in. tournee do Polski (1993). Znając doskonale możliwości głosu ludzkiego wykorzystuje je w swojej twórczości w pełni w zakresie faktury i artykulacji. Równie biegle posługuje się bogatą paletą orkiestrową. Wiele jego utworów opartych jest na wyszukanych tekstach poetyckich – polskich, francuskich, hiszpańskich, łacińskich. Teksty te o wysokiej wartości literackiej stanowią podstawę dla muzycznej ilustracji. Aby nie zatracić ich wartości semantycznych kompozytor często wprowadza śpiew recytacyjny. Klimat emocjonalny i język poezji rzutuje na ogólny wyraz utworów.

Wielkim wydarzeniem w okresie wenezuelskim była premiera jego ,,Requiem a Bolivar” w Maracaibo(1982). Odbyła się ona w 200 rocznicę urodzin tego wielkiego bohatera w walce o wyzwolenie Ameryki Południowej spod dominacji Hiszpanów. Requiem utrzymane w stylu operowym napisane jest na solistów, narratora , chór mieszany i wielka orkiestrę symfoniczną. Przejmujący i nasycony dramatyzmem utwór odmalowuje życie Bolivara. Służą temu rytmy marszowe zwiększona rola blachy i perkusji oraz bogata kolorystyka. Sukces tej premiery zmobilizował kompozytora do dalszej pracy twórczej.

Większość jego kolejnych utworów powstała w Kanadzie. Wśród nich znajdują się dzieła symfoniczne, wokalne a cappella jak i wokalno-instrumentalne, balety, komedia muzyczna, muzyka filmowa, i wiele aranżacji . W niektórych utworach łączy elementy wokalne, wizualne i taśmę dźwiękowa. Inspirację jego twórczości stanowią problemy ogólnoludzkie, kult przyrody, tematyka religijna , legendy.
Szeroki wachlarz treści i form – mimo niezbyt obfitej twórczości- świadczy o wszechstronności kompozytora. Daleki od radykalizmu posługuje się zapisem tradycyjnym, a jego język harmoniczny mieści się w skali od tradycyjnej harmoniki aż po atonalizm. Nieobce w jego muzyce są efekty sonorystyczne zarówno w warstwie wokalnej jak i instrumentalnej. Chętnie posługuje się też polirytmią dla urozmaicenia przebiegu dźwiękowego. Mniejsze formy wokalne a cappella stanowią majstersztyk w sensie doskonałości formalnej i fakturalnej. Należą tu m.in: Ave Maria de Montreal, Uwertura de Quat sous, Gigue de St.Valentin, Adeste 92, Cantate Ridentes, Michaele Archangele, Tous les jours sont Noel i inne. Każdy z tych utworów posiada swój indywidualny charakter. Natomiast w szerzej rozbudowanych formach wokalno-instrumentalnych (Śpiewogra chrześcijańska, Clamour a la paix, Sonety słowiańskie, Les couleurs de nos saisons, Rondeau) kompozytor wprowadza zróżnicowane środki wyrazowe, które jednakże nie podważają jedności konstrukcyjnej całości.
Na szczególne wyróżnienie zasługują ,,Sonety słowiańskie’’ do poezji Karola Wojtyły. Kompozytor wykorzystał 4 spośród 17 sonetów zawartych w ,,Księdze słowiańskiej” z 1939 r. Każdy sonet posiada niepowtarzalną atmosferę. W ,,Sobótkach” przewijają się motywy góralskie, w ,,Litaniach” zadziwiają nowatorskie rozwiązania harmoniczne, nad ,,Misterium” wznosi się tajemniczy nastrój, a ostatni sonet ,,Pokój idzie” cechuje powaga, nad którą dominuje solo barytonu zbliżone do recytacji. Sporo tu też efektów sonorystycznych.

Ciekawym, nieco teatralnym utworem jest ,,Clamour a la paix” na 4 solistów, 3 chóry i orkiestrę symfoniczną. Powstał on w Wenezueli w 1985 r., a jego wymową ideową jest sprzeciw wojnie i gloryfikacja pokoju. Ukazaniu grozy wojennej służą rytmy marszowe, glissanda orkiestrowe i zwiększona rola perkusji. Motywy arabskie nawiązują do konfliktu bliskowschodniego. Występujące tu śpiewy solowe i chóralne, o podniosłym hymnicznym charakterze, symbolizują wiarę w utrzymanie pokoju.
Przykładem doskonałej synchronizacji muzyki z tekstem jest ,,Śpiewogra chrześcijańska” na solistów, chór i orkiestrę. Utwór składa się z 18 numerów zawartych w 3 częściach. Osnowę tematyczną stanowią problemy współczesnej ludzkości z jej nieszczęściami i upadłością. Filozoficzno-moralizatorską treść ilustruje muzyka o szerokiej skali wyrazowej od powagi do groteski, śmiały język harmoniczny i częste zmiany agogiczne. Autorem tekstu i scenariusza jest Bożena Jankowska. W balecie ,,Leyenda del Lago’’ wprowadza kompozytor chór, a wielce emocjonalna muzyka odpowiada ściśle rozwojowi treści rodem z indiańskiej legendy. W balecie tym na uwagę zasługuje mistrzowskie operowanie wszystkimi grupami instrumentów.

Jednym z bardziej interesujących dzieł wokalnych jest cykl ,,Les couleurs de nos saisons”(Vert, Gris, Blanc, Jaune-Blue). Poszczególne części odmalowują środkami muzycznymi kolejne pory roku. Bardzo zręcznie napisane, pełne polotu i ciekawych współbrzmień dzieło to zaprezentowane zostało w ubiegłym roku na festiwalu zespołów chóralnych w Montrealu. Uroczym utworem jest ,,Rondeau” do poezji A.Moszczyńskiej. Utwór napisany na sopran i taśmę składa się z 4 zróżnicowanych części przeplatanych refrenem: Tworzenie- Fantazja wiosenna-Tworzenie-Zegar-Litania-Tworzenie-Taniec.

Fot. Z. P. Wasilewski

Fot. Anna Ronij Od lewej: Edward Domański, Jan Porowski, Hanna Moszczyńska, Bożena Szara, Barbara Szarek, Krystyna Rzepkowska, Jerzy Adamuszek

Bardzo interesujące są aranżacje Domańskiego. Najczęściej opracowuje on znane utwory klasyczne (Schubert, Bach, Chopin, Kurt Weil etc.) nadając im świeży koloryt. Ogólną cechą muzyki Edwarda Domańskiego jest przystępność, przejrzystość konstrukcji i całkowity brak monotonii. Bogata kolorystyka oraz głęboki emocjonalizm to wyjątkowe walory tej muzyki. Motywiczno-rytmiczne elementy polskiej muzyki ludowej, pojawiające się w niektórych utworach, potwierdzają tożsamość narodową kompozytora. Świadectwem tego jest też czerpanie tekstów z literatury polskiej (Słowacki, Wojtyła, Wysocki, Moszczyńska).

Autor: Radosław Rzepkowski

Kaplica Notre-Dame-de-Bon-Secours

“Gdzie słyszysz śpiew, tam idź – tam dobre serca mają,

Źli ludzie, wierzaj mi – ci nigdy nie śpiewają”

J. W. Goethe

Ołtarz w głównej nawie kaplicy

Obraz Naszej-Pani-Miłościwej-Pomocy, fr:Notre-Dame-de-Bon-Secours

Pan Edward Domański jest wielkim artystą, kompozytorem, pasjonatem śpiewu, który jest zdolny wydobyć najczystszy tenor nawet ze słupa telegraficznego.

Maestro Domański jest założycielem tego chóru, skupiającego pasjonatów śpiewu bez względu na rasę, kolor skóry i pochodzenie. W chórze są przedstawiciele kilku kontynentów takich jak Europa, Afryka, Azja, Ameryka Południowa, Łacińska i Północna. Repertuar świątecznego koncertu był wielojęzyczny – wykonano utwory w angielskim, francuskim, hiszpańskim i… po polsku.

Koncert kolęd w wykonaniu chóru Universalis wprowadził nas w w magię przedświąteczną wywołując całą serię emocji takich jak zaduma, radość, wzruszenie – przeplatane komizmem. Należą się wielkie brawa dla Maestro Domańskiego, dzięki któremu usłyszałem oryginalną kompozycję wykonaną w języku polskim do utworu J. Słowackiego Cantantes Ridentes – wzruszające wykonanie aż do łez zmieszanych ze śmiechem, gdy do uszu dolatuje “Sylesiałi Rubelki” (Przyleciały Wróbelki).

Cantantes Ridentes

J. Słowacki

Chrystus Pan się narodził
Świat się cały odmłodził
Nad sianem, nad żłóbeczkiem
Aniołek z aniołeczkiem.

Przyleciały wróbelki
Do Panny Zbawicielki
Przyleciały łańcuchy
Łabędzi srebrne puchy

Puchu wzięła troszeczkę
Zrobiła poduszeczkę Dzieciątku
Potem go położyła
I siankiem go nakryła
W Żłóbeczku…

Wszyscy chórzyści Universalis są amatorami, których łączy jedna uniwersalna pasja jaką jest śpiew oraz niesienie radości śpiewając. Wszystkie kompozycje Universalis były autorstwa p. Edwarda Domańskiego. Osobny artykuł poświęcony osobie tego wybitnego Polaka, będzie opublikowany w Kronice Montrealskiej, już wkrótce.
fot. Z. P. Wasilewski

W przedświątecznej serii;Les Choralies można skorzystać z następujących koncertów chóralnych;
Sobota,17 grudzień,godz.13:30,15:00-Zespół: Gloria pod dyr.Galiny Virlan
Niedziela,18 grudzień,godz.13:30,15:00-Zespół: Grand Choeur de Montreal pod dyr.Martin Dagenais
Ostatni koncert;
Piątek,23 grudzień,godz.20:00-Ensemble Da Capo pod dyr.Jean-Pierre Brunet w programie kantaty świąteczne J.S.Bacha
Wstęp wolny na wszystkie koncerty.
Adres:Chapelle Notre-Dame-de-Bon-Secours
400 Rue Saint Paul Est Montréal, QC H2Y 1H4
tel.(514) 282-8670